ŚLĄSKIE KONTEKSTY  

Muzeum Hutnictwa Cynku „Walcownia” w Katowicach realizuje cykl wykładów popularnonaukowych pod nazwą „Śląskie Konteksty. Nauka, historia i współczesność”.

Projekt stanowi interdyscyplinarną platformę prezentacji rzetelnej wiedzy naukowej dotyczącej historii Górnego Śląska oraz współczesnych konsekwencji jego przemysłowej przeszłości, widocznych w sferze środowiskowej, zdrowotnej, społecznej i kulturowej.
Jednym z impulsów do zainicjowania cyklu była szeroka debata społeczna wywołana premierą serialu fabularnego „Ołowiane dzieci”, podejmującego temat skażeń środowiskowych i ich skutków zdrowotnych w regionie. Produkcja ta zwróciła uwagę opinii publicznej na problematykę o istotnym znaczeniu społecznym, jednocześnie ujawniając potrzebę osadzenia poruszanych wątków w rzetelnych źródłach naukowych oraz szerszym kontekście historycznym, społecznym i środowiskowym.

Pierwsze wykłady realizowane w ramach cyklu będą miały na celu przedstawienie naukowego i historycznego tła zagadnień obecnych w narracji serialowej, umożliwiając odbiorcom krytyczny i świadomy odbiór treści audiowizualnych oraz odróżnienie przekazu fabularyzowanego od ustaleń badawczych.

Projekt realizowany będzie w okresie luty–grudzień 2026 r. w siedzibie Muzeum Hutnictwa Cynku „Walcownia” w Katowicach. Wstęp na wszystkie wydarzenia będzie bezpłatny.

Śląskie Konteksty to cykl otwartych wykładów popularnonaukowych poświęconych historii, dziedzictwu i współczesnym wyzwaniom Górnego Śląska. Projekt łączy wiedzę akademicką z aktualnymi tematami obecnymi w debacie publicznej, oferując odbiorcom możliwość pogłębionej refleksji nad przemysłową przeszłością regionu i jej konsekwencjami.

Projekt objęty patronatem medialnym portalu slazag.pl
Wystąpiono o objęcie cyklu Honorowym Patronatem Marszałka Województwa Śląskiego.


20.03.2026 | 18:00
🔶,,Ołów, dym i filtry: jak naprawdę działała produkcja metali ciężkich” -dr inż Oktawian Bialas

➡️ŚLĄSKIE KONTEKSTY to cykl spotkań poświęcony historycznym, społecznym i gospodarczym uwarunkowaniom rozwoju Górnego Śląska, ze szczególnym uwzględnieniem procesów industrializacji oraz ich długofalowych konsekwencji.
Wykłady stanowią naukowe tło refleksji nad przemianami regionu
i współczesną interpretacją jego dziedzictwa.

👩‍🔬Bio:

Dr inż. Oktawian Bialas, łączy popularyzację wiedzy o przemyśle Górnego Śląska z zaawansowanymi badaniami w inżynierii materiałowej i biomateriałach. Współpracował z Muzeum Walcowni Cynku w Katowicach oraz pełnił funkcję konsultanta ds. hutnictwa przy produkcji serialu „Ołowiane dzieci”. Jest adiunktem w Laboratorium Badania Materiałów na Wydziale Mechanicznym Technologicznym Politechniki Śląskiej, gdzie prowadzi badania nad strukturą i własnościami stopów tytanu i TiAu dla zastosowań biomedycznych, obejmujące powierzchniową modyfikację laserową i wytwarzanie powłok poprawiających kompatybilność biologiczną.
Jako kierownik i wykonawca projektów NCN zajmuje się interakcją lasera z materiałami wieloskładnikowymi, wykorzystując symulacje numeryczne, mikroskopię SEM/EDS oraz analizy tribologiczne, w tym również badania materiałowe przedmiotów historycznych i zabytków. Doświadczenie zdobywał podczas staży badawczych w laboratoriach we Francji, Niemczech i na Słowacji. Jest autorem patentu oraz publikacji naukowych w czasopismach o zasięgu międzynarodowym.

Wstęp na wykład – bezpłatny!
Liczba miejsc jest ograniczona. Prosimy o dokonanie rezerwacji miejsca:
☎️727 600 186
📩walcownia@muzeatechniki.pl
📄formularz zgłoszeniowy
🎫Bilety na DODATKOWE ZWIEDZANIE po wykładzie:
35 zł – Bilet Normalny
30 zł – Bilet Ulgowy/Senior
27 zł – Bilet z Kartą Seniora
105 zł – Bilet Rodzinny (2+2)

📆Kiedy i gdzie? 20.03.2026 | 18:00
Muzeum Hutnictwa Cynku WALCOWNIA ul. 11 Listopada 50, 40-387 Katowice


10.04.2026 | 18:00
🔶,,Ocalić od ołowiu, ocalić od zapomnienia. Prawdziwa historia prof. Bożeny Hager-Małeckiej i dziedzictwo jej rodziny” – Stanisław Torbus

➡️ŚLĄSKIE KONTEKSTY to cykl spotkań poświęcony historycznym, społecznym i gospodarczym uwarunkowaniom rozwoju Górnego Śląska, ze szczególnym uwzględnieniem procesów industrializacji oraz ich długofalowych konsekwencji.
Wykłady stanowią naukowe tło refleksji nad przemianami regionu
i współczesną interpretacją jego dziedzictwa.

👩‍🔬Bio:

Stanisław Torbus, Politolog, samorządowiec i działacz społeczny z Tarnowskich Gór, pełniący m.in. funkcje wicestarosty oraz członka Zarządu Powiatu Tarnogórskiego. Absolwent Uniwersytetu Śląskiego oraz Studium Retoryki Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Od wielu lat działa na rzecz ochrony i popularyzacji dziedzictwa historycznego Śląska. Jako menedżer projektu „Tarnogórzanie dla Pamięci” doprowadził do postawienia w Tarnowskich Górach pomników upamiętniających dawną synagogę oraz cmentarz ewangelicki. Stale opiekuje się również lokalnym cmentarzem żydowskim. Jest inicjatorem międzypokoleniowego programu „Memento”, w ramach którego uczniowie tarnogórskich szkół przeprowadzają wywiady z naocznymi świadkami najważniejszych wydarzeń z historii Śląska. Aktywnie uczestniczy w debatach o tożsamości regionu – w 2022 roku zainicjował skuteczną obronę patronatu Jerzego Ziętka nad Górnośląskim Centrum Rehabilitacji „Repty”.
Prywatnie wnuk prof. Bożeny Hager-Małeckiej. Konsekwentnie pielęgnuje pamięć o zasłużonym dla Śląska rodzie Hagerów. Dzięki jego staraniom oraz współpracy z muzeami w Zabrzu i Tarnowskich Górach, udało się doprowadzić do wydania odnalezionego pamiętnika Bronisława Hagera zatytułowanego „Moja droga do wolności”.

Wstęp na wykład – bezpłatny!
Liczba miejsc jest ograniczona. Prosimy o dokonanie rezerwacji miejsca:
☎️727 600 186
📩walcownia@muzeatechniki.pl
📄formularz zgłoszeniowy
🎫Bilety na DODATKOWE ZWIEDZANIE po wykładzie:
35 zł – Bilet Normalny
30 zł – Bilet Ulgowy/Senior
27 zł – Bilet z Kartą Seniora
105 zł – Bilet Rodzinny (2+2)

📆Kiedy i gdzie? 10.04.2026 | 18:00
Muzeum Hutnictwa Cynku WALCOWNIA ul. 11 Listopada 50, 40-387 Katowice

17.04.2026 | 18:00
🔶,,Środowiskowe narażenie dzieci na metale ciężkie zawarte w glebach placów zabaw
w Katowicach-Szopienicach” – Dr hab. Grzegorz Dziubanek

➡️ŚLĄSKIE KONTEKSTY to cykl spotkań poświęcony historycznym, społecznym i gospodarczym uwarunkowaniom rozwoju Górnego Śląska, ze szczególnym uwzględnieniem procesów industrializacji oraz ich długofalowych konsekwencji.
Wykłady stanowią naukowe tło refleksji nad przemianami regionu
i współczesną interpretacją jego dziedzictwa.

👩‍🔬Bio:
Grzegorz Dziubanek

doktor habilitowany nauk o zdrowiu, Profesor Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, Prodziekan ds. Studenckich Wydziału Zdrowia Publicznego w Bytomiu oraz Kierownik Katedry Zdrowia Środowiskowego ŚUM. Zainteresowania naukowo-badawcze skupia wokół środowiskowych uwarunkowań zdrowia oraz oceny środowiskowego ryzyka zdrowotnego. Autor licznych prac naukowych w zakresie wpływu zanieczyszczeń powietrza, metali ciężkich oraz chlorowcopochodnych trwałych zanieczyszczeń organicznych na zdrowie. Nauczyciel akademicki z dużym doświadczeniem zawodowym, promotor wielu prac dyplomowych dotyczących zdrowia środowiskowego oraz zarządzania ryzykiem zdrowotnym.

Wstęp na wykład – bezpłatny!
Liczba miejsc jest ograniczona. Prosimy o dokonanie rezerwacji miejsca:
☎️727 600 186
📩walcownia@muzeatechniki.pl
📄formularz zgłoszeniowy
🎫Bilety na DODATKOWE ZWIEDZANIE po wykładzie:
35 zł – Bilet Normalny
30 zł – Bilet Ulgowy/Senior
27 zł – Bilet z Kartą Seniora
105 zł – Bilet Rodzinny (2+2)

📆Kiedy i gdzie? 17.04.2026 | 18:00
Muzeum Hutnictwa Cynku WALCOWNIA ul. 11 Listopada 50, 40-387 Katowice