Już tylko 14 dni dzieli nas od Wielkiego Finału INDUSTRIADY (14.06.2026 r.), który w tym roku odbędzie się w naszym Muzeum Hutnictwa Cynku „Walcownia”. Hasło tegorocznej edycji brzmi: „Twarze Przemysłu”. Daje nam to doskonałą przestrzeń do działania, ponieważ bez wątpienia mamy się czym chwalić i o kim opowiadać.
Dzieje szopienickiego hutnictwa cynku i ołowiu zostały ukształtowane przez wiele wybitnych postaci, które wywarły ogromny wpływ na historię całego regionu. To właśnie te sylwetki zbudowały dzisiejsze Szopienice, a naszym pragnieniem jest dbanie o pamięć o nich. W ramach przygotowań do INDUSTRIADY 2026 przybliżymy Państwu krótkie życiorysy części z nich:
Friedrich Bernhardi urodził się 25 listopada 1838 roku w miejscowości Crummendorf (dzisiejsze Krężoły w gminie Sulechów) na Dolnym Śląsku, jako syn właściciela dworu. Kształcił się w szkole górniczo-hutniczej w Sulechowie, a następnie studiował w Clausthal oraz w Berlinie. Swoje pierwsze doświadczenia zawodowe i praktyki zdobywał w górach Harzu, w Nadrenii-Westfalii oraz w Belgii. W 1869 roku zdał egzamin na asesora górniczego i przybył na Górny Śląsk. Początkowo pracował jako nadsztygar w państwowej kopalni „Królowa Luiza” w Zabrzu, a następnie jako inspektor górniczy u hrabiów von Tiele-Winckler, którzy byli wówczas właścicielami Katowic.
Kluczowy etap kariery Bernhardiego rozpoczął się w 1873 roku, kiedy to mianowano go dyrektorem generalnym spółki Bergwerksgesellschaft Georg von Giesche’s Erben. Funkcję tę pełnił nieprzerwanie przez 31 lat (do 1904 roku), stając się faktycznym twórcą potęgi zjednoczonego koncernu i jedną z najważniejszych postaci w historii śląskiego przemysłu.
Do jego najważniejszych zasług i działań w ramach struktur spółki „Giesche” należały:
- Konsolidacja i umocnienie struktury własnościowej: Natychmiast po objęciu stanowiska Bernhardi zainicjował proces wykupu akcji koncernu od osób postronnych, niezwiązanych bezpośrednio z firmą. Pozwoliło to na ujednolicenie zarządzania i uchroniło przedsiębiorstwo przed rozdrobnieniem kapitału, co znacznie umocniło pozycję spółki na rynku niemieckim i europejskim.
- Nowa strategia surowcowa: Zamiast dotychczas praktykowanej dzierżawy pól wydobywczych, Bernhardi postawił na ich całkowity wykup. Decyzja ta dała firmie stabilność i niezależność surowcową na dekady. Już w roku jego debiutu jako dyrektora (1873) rezerwa kapitałowa zarządzanej przez niego firmy wynosiła imponujące sześć milionów talarów.
- Rozwój przemysłu cynkowego (Szopienice i Roździeń): Bernhardi stworzył nowoczesne podwaliny pod rozwój hutnictwa cynku w rejonie dzisiejszych Katowic. Ukoronowaniem tych działań było uruchomienie w 1897 roku obok kolonii Bagno w Roździeniu nowoczesnej huty cynku, którą na jego cześć nazwano hutą „Bernhardi”.
- Zarządzanie kryzysowe i codzienne życie w dobrach spółki: Jako dyrektor generalny Bernhardi musiał być blisko zakładów. W latach 1873–1887 mieszkał na terenie Roździenia lub Burowca, a w 1887 roku przeniósł się do pałacu w Załężu. To właśnie stamtąd w 1896 roku osobiście i z wielkim zaangażowaniem kierował akcją ratowniczą podczas tragicznej katastrofy górniczej w należącej do koncernu załęskiej kopalni „Kleofas”.
Równolegle z kierowaniem spółką „Giesche”, Bernhardi odgrywał wiodącą rolę w całym śląskim biznesie – w latach 1883–1904 był prezesem prestiżowego Górnośląskiego Związku Przemysłowców Górniczo-Hutniczych w Katowicach. Na tym stanowisku lobbował za rozbudową infrastruktury transportowej (zwłaszcza kolei) oraz angażował się w poprawę warunków socjalnych robotników. Posiadał również tytuł radcy górniczego oraz był uznawany za wybitnego geologa.
Po przejściu na emeryturę w 1904 roku, Friedrich Bernhardi wycofał się z czynnego życia zawodowego.
Zmarł 4 lutego 1916 roku w swojej rodzinnej miejscowości Adlig-Krummendorf, pozostawiając po sobie zreorganizowany, potężny koncern, który zdefiniował przemysłowe oblicze Katowic i całego Górnego Śląska na przełomie XIX i XX wieku.
Jego nazwisko uhonorowało Hutę Bernhardi powstałą w 1897 r. (której częścią stała się nasza Walcownia)
Zapraszamy Państwa na Wielki Finał INDUSTRIADY 2026 w Muzeum Hutnictwa Cynku ,,Walcownia” – to właśnie podczas niego zostanie Państwu zaprezentowana wystawa pt. ,,TWARZE PRZEMYSŁU”, na której znajdzie się m.in. sylwetka Friedricha Bernhardiego. Wszystkie informacje dostępne na naszych social mediach!